Complete gids: hoe beleggen in ETF’s?

Je hebt waarschijnlijk al eens iemand horen zeggen: “Ik beleg gewoon in ETF’s.” De vraag die je dan misschien niet durft stellen is: wat is een ETF en hoe beleg ik in ETF’s? Daarom schreef ik deze complete gids. We nemen je stap voor stap mee in de wereld van ETF’s en indexfondsen. Je krijgt een volledig beeld van hoe ze zijn ontstaan, wat hun sterktes én risico’s zijn, en hoe jij er zelf mee aan de slag kunt gaan.

Het mooie is dat je er geen wiskundige of doorgewinterde belegger hoeft te zijn om te starten met beleggen in ETF’s. ETF’s maken beleggen net eenvoudiger en toegankelijker. Maar wat zijn het precies, hoe werken ze en waarom zijn ze zo populair?

Let wel: dit is géén beleggingsadvies. Zie het als een gids die je helpt begrijpen wat je koopt, zodat je straks met meer vertrouwen je eerste stappen kunt zetten.

In dit artikel lees je:

• Wat zijn ETF’s en hoe zijn ze ontstaan?
• ETF’s versus indexfondsen: wat is het verschil?
• Wat is ETF beleggen en hoe werkt een ETF in de praktijk?
• De verschillende soorten ETF’s
• Kosten en rendement
• De risico’s van ETF beleggen
• Hoe je zelf kunt starten
• ETF’s en waardebeleggen
• Recente trends
• Conclusie

Belangrijk om te weten: wat je hier leest is geen persoonlijk advies. Zie het als een gids om je kennis te verruimen en zelf betere beslissingen te nemen. Beleggen is nooit zonder risico.

Het ontstaan van ETF’s: van niche naar mainstream

ETF staat voor Exchange Traded Fund. Vrij vertaald is het een beleggingsfonds dat je op de beurs kunt verhandelen, net zoals een aandeel.

Het eerste ETF zag het levenslicht in 1993 in de Verenigde Staten. Het was een manier om de S&P 500, de index van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven, toegankelijk te maken voor beleggers die niet elk aandeel apart wilden kopen.

Dat concept sloeg aan. Want in plaats van 500 bedrijven afzonderlijk te volgen en te kopen, kon je met één transactie meteen “de hele index” in handen hebben.

Vandaag zijn er wereldwijd meer dan 10.000 ETF’s beschikbaar. Ze dekken zowat alles wat je kunt bedenken: van technologiebedrijven tot duurzame energie, van Europese staatsobligaties tot goud en zelfs waterstof.

ETF’s versus indexfondsen: twee broertjes met een andere jas

ETF’s en indexfondsen worden vaak in één adem genoemd, maar er is een belangrijk verschil.

Een indexfonds koop je meestal rechtstreeks via je bank of vermogensbeheerder. Je kunt er slechts één keer per dag in- of uitstappen, tegen de slotkoers van die dag.

Een ETF daarentegen noteert op de beurs. Je koopt en verkoopt hem net als een gewoon aandeel, doorlopend tijdens de handelsuren. Daardoor kun je sneller inspelen op marktschommelingen, al is dat voor de meeste lange termijn beleggers niet het hoofddoel.

Beide producten volgen een index. Of dat nu de S&P 500, de Euro Stoxx 50 of de MSCI World is, maakt niet uit. De kern blijft hetzelfde: je koopt een mandje vol aandelen of obligaties, zonder dat je elk bedrijf afzonderlijk moet kiezen.

Wat is ETF beleggen en hoe werkt het?

ETF beleggen betekent dat je niet in één bedrijf investeert, maar in een hele groep tegelijk.

Stel dat je enthousiast bent over technologie. Je zou kunnen beginnen met het analyseren van individuele aandelen: aandeel TSMC analyseren, Nvidia bekijken, ASML volgen, en hopen dat je de juiste keuze maakt. Maar je kunt ook kiezen voor een technologie-ETF.

Zo’n ETF bevat automatisch al die bedrijven, in de juiste verhouding. Als TSMC bijvoorbeeld 5 procent van de index uitmaakt, dan krijg jij via de ETF ook precies 5 procent TSMC in portefeuille.

Dat is de essentie: spreiding. Als één bedrijf een mindere periode heeft, wordt dat vaak gecompenseerd door de rest.

Soorten ETF’s: meer dan alleen aandelen

ETF’s zijn er in alle vormen en maten. Voor een beginner lijkt dat overweldigend, maar het is eenvoudiger dan je denkt.

• • Aandelen-ETF’s volgen een groep bedrijven, bijvoorbeeld de S&P 500 of de BEL 20.

• • Obligatie-ETF’s beleggen in staatsobligaties of bedrijfsobligaties. Handig als je stabiliteit zoekt.

• • Grondstoffen-ETF’s volgen de prijs van bijvoorbeeld goud, zilver of olie.

• • Sector-ETF’s focussen op een specifieke sector, zoals technologie of gezondheidszorg.

• • Thema-ETF’s spelen in op trends, zoals duurzaamheid of waterstof.

• • Geografische ETF’s richten zich op een bepaald werelddeel of land. Denk aan een ETF voor alleen Europa of opkomende markten.

Kosten en rendement: klein verschil, groot effect

Een van de redenen dat ETF’s zo populair zijn, is hun lage kostprijs. De jaarlijkse beheerskosten (ook wel TER genoemd, Total Expense Ratio) liggen vaak tussen 0,05 en 0,30 procent.

Dat lijkt verwaarloosbaar, maar het verschil met klassieke beleggingsfondsen kan enorm zijn. Stel dat je 10.000 euro belegt en je ETF rekent 0,20 procent kosten per jaar. Dan betaal je jaarlijks 20 euro. Een klassiek fonds dat 1,5 procent rekent, kost je 150 euro per jaar. Over twintig jaar kan dat duizenden euro’s verschil maken.

ETF’s hebben dus niet alleen eenvoud, maar ook efficiëntie aan hun kant.

Hoe werkt een ETF technisch?

Een ETF probeert een index zo nauwkeurig mogelijk te volgen. Dat kan op twee manieren:

1. 1. Fysieke replicatie: de ETF koopt alle aandelen in de index daadwerkelijk aan. Een S&P 500 ETF koopt dus alle 500 bedrijven.
   2. Synthetische replicatie: de ETF gebruikt derivaten (afgeleide producten) om hetzelfde rendement na te bootsen, zonder alle aandelen fysiek te bezitten.

Voor beginners is dat technisch detail minder belangrijk. Het volstaat te weten dat beide methodes hetzelfde doel hebben: de index zo goed mogelijk kopiëren.

Waarom zoveel beleggers kiezen voor ETF’s

ETF’s combineren drie troeven die voor jou als starter cruciaal zijn: eenvoud, lage kosten en transparantie.

• • Eenvoud: met één transactie koop je meteen een hele index. Je hoeft niet eindeloos te analyseren welke aandelen je moet hebben.

• • Lage kosten: de beheerkosten zijn vaak een fractie van klassieke fondsen.

• • Transparantie: je kunt altijd zien welke bedrijven in de ETF zitten.

Daar komt nog een vierde element bij: toegankelijkheid. Omdat ETF’s op de beurs noteren, koop je ze net zo makkelijk als een gewoon aandeel.

De risico’s die je niet mag vergeten

ETF’s klinken bijna te mooi om waar te zijn. Toch zijn er risico’s.

1. 1. Marktrisico: een ETF die de S&P 500 volgt, daalt als de S&P 500 daalt. Je volgt de markt, en die gaat soms ook naar beneden.
   2. Valutarisico: koop je een Amerikaanse ETF, dan speelt de koers van de dollar mee. Als de dollar daalt tegenover de euro, kan dat je rendement drukken.
   3. Concentratierisico: een sector-ETF, bijvoorbeeld voor technologie, kan hard onderuitgaan als die sector klappen krijgt.
   4. Liquiditeitsrisico: populaire ETF’s verhandelen vlot, maar bij niche-ETF’s kan het moeilijker zijn om snel te kopen of verkopen.

Kortom: ETF’s nemen niet álle risico’s weg. Ze zijn eenvoudiger en gespreid, maar geen wondermiddel.

Hoe begin je zelf met ETF beleggen?

ETF’s kopen is verrassend eenvoudig. Dit zijn de stappen die je doorgaans doorloopt:

1. 1. Kies een broker: dit is het platform waarop je ETF’s kunt kopen en verkopen. Bekende namen zijn DeGiro, Bolero of MeDirect.
   2. Open een rekening: vaak volledig online, vergelijkbaar met een bankrekening.
   3. Zoek je ETF: via de zoekfunctie kun je bijvoorbeeld “S&P 500 ETF” intypen.
   4. Plaats een order: je kiest hoeveel je wil investeren en of je een market order (tegen de huidige prijs) of een limit order (tegen een prijs die jij instelt) gebruikt.
   5. Controleer je aankoop: binnen enkele seconden zie je de ETF in je portefeuille.

Let ook op belastingen. In België betaal je beurstaks bij aankoop en verkoop. Sommige ETF’s zijn onderworpen aan roerende voorheffing op dividenden. Dat is dus iets om vooraf te checken.

ETF’s en waardebeleggen: vriend of vijand?

Misschien vraag je je af hoe ETF’s zich verhouden tot waardebeleggen. Waardebeleggen draait om het zoeken naar ondergewaardeerde aandelen, bedrijven die meer waard zijn dan de huidige beursprijs suggereert.

ETF’s volgen meestal gewoon de markt. Ze proberen niet “goedkope” bedrijven te selecteren. Toch kunnen ze goed samengaan met waardebeleggen.

Veel beleggers gebruiken ETF’s als fundament: een brede basis die de markt volgt. Daarbovenop kiezen ze enkele individuele aandelen waarin ze geloven, bijvoorbeeld een waarde aandeel TSMC. Zo combineren ze stabiliteit met de kans op extra rendement.

ETF’s in de actualiteit: trends en thema’s

ETF’s zijn niet statisch. Ze spelen vaak in op actuele thema’s.

• • ESG en duurzaam beleggen: steeds meer ETF’s richten zich op bedrijven die voldoen aan criteria rond milieu, sociaal beleid en goed bestuur.

• • Tech-boom: tijdens de coronaperiode schoten technologie-ETF’s omhoog, omdat digitalisering in een stroomversnelling kwam.

• • Opkomende markten: veel beleggers zoeken via ETF’s toegang tot landen zoals India of Brazilië, waar ze individueel moeilijk zouden kunnen investeren.

Dat maakt ETF’s ook boeiend: ze evolueren mee met de wereld en bieden toegang tot trends waar je anders niet makkelijk in zou raken.

Praktijkvoorbeeld: zelf berekenen wat kosten doen

Stel dat je 10.000 euro investeert in een ETF met 0,20 procent kosten. Na 20 jaar, bij een gemiddeld rendement van 7 procent per jaar, hou je ongeveer 38.700 euro over.

Doe je hetzelfde in een klassiek fonds met 1,5 procent kosten, dan blijft er maar 31.100 euro over. Dat verschil van 7.600 euro is puur het effect van kosten.

Het is een voorbeeld dat duidelijk maakt waarom zoveel beleggers overstappen naar ETF’s.

Conclusie: hoe beleggen in ETF’s?

ETF’s en indexfondsen zijn een van de meest laagdrempelige manieren om te starten met beleggen. Ze bieden spreiding, lage kosten en eenvoud.

Ze zijn geen wondermiddel en ze nemen de risico’s van de markt niet weg. Maar ze zijn wel een solide fundament. Je kunt ze zien als een instapkaart voor de beurs. Je leert de markt kennen, je spreidt je risico’s en je hoeft niet meteen expert te zijn in het analyseren van elk individueel aandeel.

Daarna kun je altijd een stap verder gaan. Misschien duik je dieper in waardebeleggen. Misschien ga je zelf een aandeel TSMC analyseren. Maar met ETF’s zet je alvast een verstandige eerste stap.